Nawigacja morska. Zadania z objaśnieniami (antykwariat)

Przedmowa
Wykaz ważniejszych skrótów i symboli

ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE. ZBOCZENIE NAWIGACYJNE. KIERUNEK NA MORZU
1.1. Szerokość i długość geograficzna
     1.1.1 Podstawowe definicje i wyjaśnienia
     1.1.2 Obliczanie różnicy szerokości i długości geograficznej
     1.1.3 Obliczanie współrzędnych punktu przeznaczenia
1.2. Jednostki miary używane w nawigacji. Zboczenie nawigacyjne
     1.2.1 Mila morska, kabel, węzeł
     1.2.2 Zboczenie nawigacyjne
     1.2.3 Zamiana różnicy długości na zboczenie nawigacyjne
     1.2.4 Zamiana zboczenia na różnicę długości
1.3. Kierunek na morzu
     1.3.1. Podstawowe definicje i wyjaśnienia
     1.3.2  Zmiana kierunków z systemu ćwiartkowego na system okrężny (0⁰ - 360⁰) i odwrotnie
     1.3.3 Zmiana kierunków z systemu połówkowego (0⁰ - 360⁰) na system okrężny (0⁰ - 360⁰) i odwrotnie
     1.3.4 Zmiana kierunków z rumbów na system okrężny, połówkowy, ćwiartkowy i odwrotnie
     1.3.5 Zmiana kątów kursowych. Przejście z jednego systemu liczenia kątów kursowych na inne.

ROZDZIAŁ 2. PODZIAŁ KIERUNKÓW. MAGNETYZM ZIEMI I STATKU
2.1. Podział kierunków. Poprawki kompasów
     2.1.1. Poprawka żyrokompasu
     2.1.2. Całkowita poprawka
2.2 Magnetyzm Ziemi. Uaktualnienie deklinacji
2.3. Magnetyzm statku. Wybór dewiacji z tabeli dewiacji

ROZDZIAŁ 3. ZAMIANA KIERUNKÓW. KURSY. NAMIARY. PRĘDKOŚĆ I DROGA STATKU
3.1. Zamiana KŻ na KR i odwrotnie. Zamiana NŻ na NR. Wybór dewiacji prędkościowej z tabeli
3.2. Zamiana kursu kompasowego i magnetycznego na rzeczywisty i odwrotnie
3.3. Zamiana namiarów kompasowych NK na rzeczywiste NR
3.4. Kontrola dewiacji. Określanie dewiacji i poprawki żyrokompasu
3.5. Prędkość i droga statku
3.6. Obliczanie czasu żeglugi i prędkości statku
3.7. Prędkość i droga po wodzie
3.8. Prędkość i droga nad dnem
3.9. Poprawka logu. Współczynnik korekcyjny logu

ROZDZIAŁ 4. PRACA NA MAPACH
4.1. Podstawowe wiadomości o mapach morskich
     4.1.1. Warunki jakie musi spełniać mapa morska
     4.1.2. Skala i dokładność mapy. Kierunki
     4.1.3. Podział map nawigacyjnych
     4.1.4. Tytuł i numeracja map
     4.1.5. Głębokości. Rodzaje dna
     4.1.6. Wysokości wynurzeń. Wzniesienie źródła światła. Niebezpieczeństwa nawigacyjne
     4.1.7. Deklinacja, pływy i prądy pływowe
     4.1.8. Informacje o światłach podawane na mapach i w Spisie świateł
     4.1.9. Datowanie mapy
     4.1.10. Poprawianie map na podstawie Wiadomości Żeglarskich
     4.1.11. Poprawianie map na podstawie ostrzeżeń nawigacyjnych
     4.1.12. Czasowe kreślenia i odczyty na mapie
4.2. Zasadnicze kreślenia na mapie
     4.2.1. Odczytywanie współrzędnych dowolnego punktu
     4.2.2. Odczytywanie, mierzenie odległości
     4.2.3. Wykreślanie i odczytywanie kierunków
4.3. Siatka mapy Merkatora
     4.3.1. Wiadomości wstępne
     4.3.2. Powiększona minuta szerokości
     4.3.3. Powiększona szerokość. Różnica powiększonej szerokości
     4.3.4. Długość liniowa minuty długości w danej skali mapy. Szerokość konstrukcyjna mapy
     4.3.5. Obliczanie elementów siatki mapy Merkatora
     4.3.6. Graficzne sporządzanie siatki mapy Merkatora

ROZDZIAŁ 5. POZYCJA ZLICZONA
5.1. Podstawowe definicje i wyjaśnienia
5.2. Pozycja zliczona bez uwzględnienia wpływu wiatru i prądu; prąd i wiatr nie działa
5.3. Pozycja zliczona przy przeciwdziałaniu dryfowi; poprawka na wiatr
5.4. Pozycja zliczona przy przeciwdziałaniu prądowi (znosowi); poprawka na prąd
5.5. Pozycja zliczona przy biernym uwzględnianiu prądu i wiatru
5.6. Wykorzystanie współczesnych systemów nawigacyjnych do liczenia drogi
     5.6.1. Informacja ogólna
     5.6.2. Praktyczne wykorzystanie podzespołu systemu NNSS Transit do liczenia drogi
5.7. Uwagi dotyczące graficznego liczenia drogi
5.8. Ocena dokładności pozycji zliczonej

ROZDZIAŁ 6. OKREŚLANIE POZYCJI NA PODSTAWIE OBSERWACJI OBIEKTÓW STAŁYCH, KTÓRYCH POŁOŻENIE JEST POKAZANE NA MAPIE
6.1. Pomiar odległości
     6.1.1. Pomiar odległości za pomocą radaru
     6.1.2. Określanie odległości z kąta pionowego
     6.1.3. Odległość do latarni w momencie ukazywania się lub zanikania źródła światła na widnokręgu
     6.1.4. Ocena odległości na podstawie obserwacji wzrokowej
     6.1.5. Ocena dokładności pomiaru odległości
6.2. Określanie pozycji na podstawie obserwacji jednego obiektu
     6.2.1. Sposoby podstawowe określania pozycji na podstawie obserwacji jednego obiektu
     6.2.2. Sposoby pomocnicze określania pozycji na podstawie obserwacji jednego obiektu
     6.2.3. Ocena dokładności pozycji obserwowanej określonej na podstawie obserwacji jednego obiektu
6.3. Określanie pozycji na podstawie obserwacji dwóch obiektów
     6.3.1. Sposoby podstawowe określania pozycji na podstawie obserwacji dwóch obiektów. Kolejność namiarzeń i identyfikacja obiektów
     6.3.2. Sposoby pomocnicze określania pozycji na podstawie obserwacji dwóch obiektów
6.4. Określanie pozycji na podstawie obserwacji trzech obiektów
     6.4.1. Sposoby podstawowe określania pozycji na podstawie obserwacji trzech obiektów
     6.4.2. Sposoby pomocnicze określania pozycji na podstawie obserwacji trzech obiektów. Dwa kąty poziome
     6.4.3. Ocena dokładności pozycji obserwowanej określonej na podstawie obserwacji dwóch i trzech obiektów

ROZDZIAŁ 7. ŻEGLUGA PO LOKSODROMIE. RACHUNKOWE LICZENIE DROGI
7.1. Uwagi wstępne
     7.1.1. Podstawowe definicje i wzory
     7.1.2. Trójkąt Merkatora. Trójkąt drogowy
7.2. Pierwszy problem żeglugi po loksodromie. Obliczanie współrzędnych punktu przeznaczenia
     7.2.1. Obliczanie współrzędnych punktu przeznaczenia za pomocą średniej szerokości
     7.2.2. Obliczanie współrzędnych punktu przeznaczenia za pomocą powiększonej szerokości
7.3. Drugi problem żeglugi po loksodromie. Obliczanie odległości
     7.3.1. Obliczanie odległości po loksodromie za pomocą średniej szerokości
     7.3.2. Obliczanie odległości po loksodromie za pomocą powiększonej szerokości
7.4. Rachunkowe liczenie drogi
     7.4.1. Rachunkowe liczenie drogi bez uwzględniania wpływu wiatru i prądu
     7.4.2. Rachunkowe liczenie drogi z uwzględnieniem dryfu
     7.4.3. Rachunkowe liczenie drogi z uwzględnieniem dryfu i prądu

ROZDZIAŁ 8. ŻEGLUGA PO ORTODROMIE
8.1. Rachunkowe rozwiązywanie problemów żeglugi po ortodromie
     8.1.1. Podstawowe definicje i wyjaśnienia
     8.1.2. Obliczanie odległości po ortodromie
     8.1.3. Obliczanie początkowego kąta drogi
     8.1.4. Obliczanie końcowego kąta drogi
     8.1.5. Obliczanie współrzędnych wierzchołka ortodromy
     8.1.6. Obliczanie współrzędnych punktów zwrotnych
     8.1.7. Zadania kompleksowe. Przykłady sporządzania odręcznych rysunków poglądowych
8.2. Żegluga mieszana
8.3. Praktyczna żegluga po ortodromie
     8.3.1. Wybór drogi oceanicznej na podstawie specjalnych map drogowych
     8.3.2. Wybór drogi oceanicznej na podstawie Dróg oceanicznych świata
     8.3.3. Zadania praktyczne
     8.3.4. Wykorzystanie integrowanego systemu nawigacji satelitarnej NNSS Transit w żegludze po ortodromie
     8.3.5. Mierzenie odległości na mapie gnomonicznej

ZAŁĄCZNIKI
1. Tabela dewiacji
     1.1. Tabela dewiacji prędkościowej
2. Ważniejsze znaki i skróty stosowane na angielskich mapach morskich
3. Ważniejsze znaki i skróty stosowane na polskich mapach morskich
4. Rodzaje świateł

Bibliotek nautyki - jest to seria książek fachowych z zakresu wiedzy zawodowej oficera pokładowego i radiooficera floty transportowej, rybackiej i pomocniczej. Dzieła okazujące się w tej serii tworzą podręczny księgozbiór dla praktykantów, służąc zarazem za podręczniki pomocnicze w szkołach morskich.

Franciszek Wróbel - kapitan żeglugi wielkiej, wykładowca i autor cenionych podręczników z zakresu nawigacji morskiej.

Zawodowo związany był z polskim szkolnictwem morskim oraz praktyką żeglugową. Przez wiele lat pracował jako nauczyciel i wykładowca przedmiotów nawigacyjnych, kształcąc kolejne pokolenia oficerów pokładowych i nawigatorów. Jego doświadczenie obejmowało zarówno służbę na morzu, jak i działalność dydaktyczną.

Specjalizował się w zagadnieniach nawigacji klasycznej i praktycznej w szczególności w pracy na mapach morskich, obliczeniach nawigacyjnych, loksodromie i ortodromie oraz metodach określania pozycji statku. W swojej pracy dydaktycznej kładł duży nacisk na zrozumienie procesów oraz umiejętność samodzielnego rozwiązywania zadań.

Najbardziej znaną publikacją jego autorstwa jest "Vademecum nawigatora" od wielu dziesięcioleci jeden z najbardziej popularnych i poszukiwanych podręczników nawigacji, stanowiący kompleksowe kompendium wiedzy dla nawigatorów. Uzupełnieniem tego dzieła jest cykl „Nawigacja morska. Zadania z objaśnieniami”, zawierający praktyczne zadania rozwijające umiejętności niezbędne w pracy nawigatora.

Publikacje kpt. Franciszka Wróbla do dziś pozostają ważnym elementem edukacji morskiej, wykorzystywane są zarówno w szkołach i na uczelniach, jak i przez praktyków przygotowujących się do egzaminów zawodowych.