Walka z pożarami na statkach (antykwariat)

Przedmowa
Wstęp
Pożar oraz jego skutki materialne i społeczne
Ewolucja metod zwalczania pożarów
Zwalczanie pożarów na statkach

CZĘŚĆ I. ZAGROŻENIE POŻAROWE, PRZYCZYNY POŻARÓW I ZAPOBIEGANIE POŻAROM NA STATKACH

Rozdział 1. Zagrożenie pożarowe statków
Wiadomości ogólne
     Pojęcie zagrożenia pożarowego
     Ważniejsze wypadki pożarów na statkach
     Czynniki zagrożenia pożarowego
          Materiały palne
          Zjawiska, procesy i czynności powodujące powstawanie ciepła, płomienia albo iskrzenia
          Czynniki sprzyjające rozszerzaniu się pożarów

          Znaczenie danego pomieszczenia dla żywotności statku

          Temperatura

          Uwagi końcowe

Analiza zagrożenia pożarowego

     Zagrożenie pożarowe statków o różnym przeznaczeniu

          Statki pasażerskie

          Zbiornikowce

          Drobnicowce

          Masowce do przewozu ładunków suchych

          Statki rybackie

          Statki techniczne i pomocnicze

     Zagrożenie pożarowe różnych pomieszczeń statku

          Siłownia

          Ośrodek kierowniczy statku

          Pomieszczenia mieszkalne

          Pomieszczenia gospodarcze

          Ładownie

          Ustalenie stopnia zagrożenia pomieszczeń statku

     Zagrożenie pożarowe statków w różnych okresach eksploatacji

          Statek w czasie podróży

          Statek w porcie

          Prace remontowe na statku podczas postoju w porcie

          Postój statku w stoczni remontowej

Rozdział 2. Przyczyny pożarów i zapobieganie pożarom na statkach

Wiadomości ogólne

     Pojęcie przyczyny pożaru

     Systematyka przyczyn pożarów

     Statystyczny podział przyczyn pożarów

     Zasadnicze kierunki zapobiegania pożarom

Przegląd przyczyn pożarów i zasad zapobiegania pożarom

     Samozapalenie

          Zjawisko i przyczyny samozapalenia

          Samozapalenie energetyczne

          Samozapalenie biologiczne

     Wady urządzeń mechanicznych i instalacji cieplno-energetycznych

          Silniki cieplne jako źródło zagrożenia

          Tarcie jako przyczyna grzania się mechanizmów

          Wady chłodzenia

          Uszkodzenia silników

          Zła izolacja cieplna

          Iskrzenie i nieszczelności przewodów wydechowych

          Nieszczelności przewodów paliwowych

     Wady instalacji elektrycznych

          Ogólne przyczyny niebezpieczeństwa

          Przeciążenie przewodów

          Zwarcia

          Grzanie się styków

          Łuki elektryczne

          Iskrzenie

          Promieniowanie cieplne

     Elektryczność statyczna

     Inne wypadki w urządzeniach elektrycznych

     Ogrzewanie

     Instalacja wentylacyjna i jej rola w zapobieganiu pożarom

     Wybuchy

          Wybuchy fizyczne

          Wybuchy chemiczne

     Zapalenie cieczy łatwopalnych

     Podpalenia

Rozdział 3. Ładunki pożarowo niebezpieczne

Wiadomości ogólne

     Uwagi wstępne

     Podział ładunków niebezpiecznych

     Kategorie niebezpieczeństwa

     Zaliczanie materiałów do poszczególnych kategorii

Warunki bezpieczeństwa pożarowego w transporcie morskim

     Zasady ogólne

     Opakowania

     Napisy i nalepki ostrzegawcze

     Przeładunek i inne manipulacje

          Materiały wybuchowe

          Inne materiały niebezpieczne

     Rozmieszczanie i układanie ładunków (sztauowanie)

     Przewóz morski

     Wskazówki dotyczące transportu niektórych materiałów niebezpiecznych

Rozdział 4. Wybrane zagadnienia chemii i fizyki pożarowej

Zjawisko palenia się ciał

     Uwagi wstępne

     Charakterystyka i warunki zjawiska

     Rodzaje spalania

     Intensywność spalania

     Powietrze i tlen

Pojęcia fizyczne i chemiczne związane z procesem palenia się ciał

     Energia cieplna i temperatura

     Charakterystyczne temperatury w procesie palenia się ciał

     Granice zapalności (wybuchowości)

     Energia spalania

     Płomień

     Przenoszenie (wymiana) ciepła

     Produkty spalania

CZĘŚĆ II. ŚRODKI, INSTALACJE I SPRZĘT DO ZWALCZANIA POŻARU

Rozdział 5. Środki gaśnicze

Przegląd środków gaśniczych

     Podstawowe zasady gaszenia

     Podział środków gaśniczych

     Woda

     Piana

          Piana fizyczna (mechaniczna)

          Piana chemiczna

     Dwutlenek węgla

     Gaśniczy gaz obojętny

     Proszki gaśnicze

     Ciecze łatwo parujące

     Czterochlorek węgla

Dobór właściwego środka gaśniczego

Rozdział 6. Sprzęt pożarniczy

Sprzęt gaśniczo-tłumiący

     Gaśnice

          Gaśnica pianowa

          Gaśnica śniegowa

     Hydronetka

     Koc gaśniczy

     Motopompa

     Agregaty gaśnicze

          Agregat pianowy

          Agregat śniegowy

     Węże tłoczne

     Prądownice

          Prądownica zwykła

          Prądownica mgłowa

          Prądownica uniwersalna

          Prądownica pianowa

     Skrzynie z piaskiem i łopaty

Sprzęt burzący

     Łom

     Topór ciężki i topór strażacki

Sprzęt ratowniczo-ochronny

     Aparaty oddechowe

          Aparat tlenowy

          Aparat na sprężone powietrze

     Ubranie ognioodporne

     Rękawice azbestowe

     Hełm strażacki

     Pas bojowy

     Linka strażacka

     Inny sprzęt

Sprzęt pomocniczy i inne wyposażenie

Zasady rozmieszczania sprzętu na statku

     Sprzęt gaśniczo-tłumiący

     Sprzęt burzący

     Sprzęt ratowniczo-ochronny

Rozdział 7. Instalacje gaśnicze i sygnalizacyjno-alarmowe

Wiadomości wstępne

Instalacje wodne

     Formy stosowania wody

     Instalacje hydrantowe

          Budowa instalacji i wymagania przepisów

          Próby i kontrola

          Inne zastosowania instalacji hydrantowych

     Instalacje zraszające

     Instalacje tryskaczowe

     Instalacje na mgłę wodną

     Instalacje pianowe

Instalacje parowe

     Zasada działania

     Doświadczenia ze stosowaniem pary do gaszenia

     Wymagania konwencji i przepisów

     Budowa

     Próby

Instalacje gaśnicze na gazy obojętne

     Uwagi ogólne

     Budowa

     Ilość gazu

     Butle

     Zawory

     Rozprowadzanie gazu

     Stacje butli

     Uruchamianie instalacji w razie pożaru

     Konserwacja instalacji

     Lokalne baterie butli z dwutlenkiem węgla

     Generatory gazu obojętnego

Inne instalacje gaśnicze

Zdalne sterowanie zaworów

Instalacje sygnalizacji pożarowej

     Ogólne zasady i geneza wykrywania pożarów

     Instalacje wykrywcze

          Czujki dymowe

          Szafki kontrolne skrzyń korbowych

          Czujki cieplne

          Czujki z komorami jonizacyjnymi

     Instalacje sygnalizacyjne

     Instalacje ostrzegawcze

     Instalacje alarmowe

     Kontrola instalacji podczas eksploatacji

Rozdział 8. Ograniczanie rozszerzania się pożaru na statku (środki konstrukcyjne)

Wiadomości wstępne

Przeszkody na drodze ognia

     Wymagania konwencji

     Grodzie i przegrody pożarowe — rozwiązania konstrukcyjne

Rugowanie materiałów palnych

     Pojęcia i określenia pożarowych właściwości materiałów

     Wymagania materiałowe konwencji i przepisów

     Rugowanie drewna

     Materiały wyposażeniowe

Zabezpieczenie statków towarowych

Wskazania eksploatacyjne

CZĘŚĆ III. PRZYGOTOWANIE ZAŁOGI DO WALKI Z POŻAREM

Rozdział 9. Organizacja ochrony pożarowej statku

Uwagi ogólne

Organizacja służby ochrony pożarowej na statkach

     Zakres obowiązków i odpowiedzialności załogi

     Podział funkcji i obowiązków załogi

     Rozkład pożarowy

     Sygnały alarmu pożarowego

     Instrukcje pożarowe

     Zakres czynności przy instalacjach pożarowych

     Wytyczne dla kontroli prewencyjnych

     Plan obrony pożarowej statków

Zabezpieczenie pożarowe statku na morzu, w porcie i podczas remontu

     Zabezpieczenie statku na morzu

     Zabezpieczenie statku w porcie

     Zabezpieczenie statku w stoczni

Szkolenie pożarowe załogi

     Zakres szkolenia

     Wskazówki metodyczne

     Wyszkolenie sekcji pożarowej

     Organizacja sekcji pożarowej

     Wyposażenie sekcji

     Działania bojowe sekcji

     Użycie sprzętu specjalnego

     Sygnalizacja w czasie akcji bojowej

Rozdział 10. Taktyka gaszenia pożarów na statkach

Uwagi ogólne

Pożar i jego rozwój

Podstawowe zasady postępowania przy paleniu się różnych ciał

Rodzaje pożarów

Metody taktyczne

Kierowanie akcją pożarową

Fazy akcji pożarowej

Gaszenie różnych pożarów na morzu

     Pożary pomieszczeń mieszkalnych w nadbudówkach

     Pożary ładowni z ładunkami suchymi

     Pożary zbiorników z ładunkami płynnymi

     Pożary siłowni

     Pożary tunelu

     Pożary pomieszczeń chłodni i ładowni chłodzonych

     Pożary zbiorników paliwowych

Pożary w porcie

     Wskazówki ogólne

     Zasady współdziałania ze strażą pożarną

CZĘŚĆ IV. PRZEPISY I DOKUMENTACJA OCHRONY POŻAROWEJ STATKU

Rozdział 11. Przepisy pożarowe

Ogólne informacje o źródłach przepisów

Międzynarodowa konwencja o bezpieczeństwie życia na morzu

Krajowe ustawodawstwo dotyczące bezpieczeństwa pożarowego statków

     Kodeks morski

     Ogólnopolskie ustawodawstwo pożarnicze

     Przepisy portowe i stoczniowe

Rozdział 12. Dokumentacja ochrony pożarowej statku

Uwagi ogólne

Książka ochrony przeciwpożarowej

Książka instalacji gaśniczej gazowej (KIGG)

Ewidencja kontroli i konserwacji gaśnic

Książka paszportowa aparatu oddechowego

Karta prób motopompy

Meldunki o pożarze

Opisy wypadków pożarów

Protokoły inspekcji pożarowych

Załączniki

1. Instrukcja przeciwpożarowa dla statków polskiej marynarki handlowej

2. Zakres obowiązków i odpowiedzialności oficerów działu pokładowego i maszynowego w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej statku

3. Wzór alarmu pożarowego

4. Program szkolenia przeciwpożarowego załóg statków

5. Wzór karty prób motopompy

6. Wzór meldunku o pożarze

7. Opis wypadku pożaru

8. Wzór planu obrony przeciwpożarowej statku

9. Zarządzenie Ministra Żeglugi z dnia 21 lipca 1967 w sprawie pełnienia służby przeciwpożarowej oraz prowadzenia dokumentów ochrony przeciwpożarowej na statkach morskich

10. Projekt zarządzenia Ministra Żeglugi w sprawie wyposażenia statków morskich w sprzęt pożarniczy

11. Rozporządzenie Ministra Żeglugi z dnia 29 maja 1963 w sprawie transportu morskiego materiałów niebezpiecznych

12. Rozporządzenie Ministra Żeglugi z dnia 11 lipca 1963 w sprawie bezpieczeństwa ruchu zbiornikowców przewożących ciecze palne

13. Zarządzenie nr 11 Ministrów Żeglugi i Przemysłu Ciężkiego z dnia 23 lutego 1966 w sprawie zabezpieczenia przeciwpożarowego statków remontowanych w stoczniach krajowych

14. Zarządzenie nr 54 Ministra Żeglugi z dnia 16 maja dotyczące wprowadzenia instrukcji w sprawie bezpieczeństwa pożarowego przy pracach spawalniczych na statkach i w obiektach lądowych

15. Wyciąg zarządzenia porządkowego nr 17 Dyrektora Gdańskiego Urzędu Morskiego z dnia 22 sierpnia 1964 w sprawie bezpieczeństwa pożarowego na obszarze morskich portów i przystani

Literatura

BIBLIOTEKA NAWIGATORA jest serią książek fachowych z zakresu wiedzy zawodowej oficera pokładowego floty transportowej, rybackiej i pomocniczej. Dzieła okazujące się w tej serii tworzą podręczny księgozbiór oficera pokładowego, służąc zarazem jako podręczniki pomocnicze w szkołach morskich.
W serii Bibliotek Nawigatora ukazały się następujące książki:
1. "Astronawigacja" A. Ledóchowski
2. "Konserwacja statku" K. Jurkiewicz
3. "Ratownictwo morskie" tom. I Ratowanie ludzi i mienia
4. "Urządzenia nawigacyjne" praca zbiorowa
5. "Walka z pożarami na statkach" Z. Grzywaczewski
6. "Morskie pomoce nawigacyjne" S. Gorazdowski
7. "Dewiacja i kompensacja kompasu magnetycznego" Bronisław Gładysz
8. "Podstawy nawigacji morskiej" J. Giertowski, T. Meissner
9. "Międzynarodowy kod sygnałowy" praca zbiorowa
10. "Podstawy meteorologii i nawigacji meteorologiczne" M. Holec, P. Tymański
11. "Budowa i konserwacja morskich radarów nawigacyjnych" J. Brożyna, F. Mróz
12. "Radar w nawigacji Morskiej" praca zbiorowa
13. "Astronawigacja wyd. IV" A. Ledóchowski
14. "Podstawy meteorologi i nawigacji meteorologicznej" M. Holec, P. Tymański